Het was een grijze dinsdagochtend in Antwerpen toen ik aanbelde bij de praktijk van dr. Marleen Vandenberghe, een dermatologe die al meer dan twee decennia patiënten behandelt in een statig herenhuis vlak bij het Zuidpark. Ik had haar benaderd voor een interview over retinol, het ingrediënt dat in de cosmetische wereld al jaren als de absolute gouden standaard wordt beschouwd voor het bestrijden van rimpels en huidveroudering.

Wat ze me die ochtend vertelde, had ik niet zien aankomen.

“Zet je recorder maar aan,” zei ze, terwijl ze twee koppen thee inschonk. “Want wat ik je nu ga vertellen, had ik vijf jaar geleden zelf niet willen geloven.”

Een bekentenis die ik niet verwachtte

Dr. Vandenberghe leunde achterover in haar leren stoel, keek even uit het raam naar de regen die tegen de ruiten tikte, en begon te praten op de rustige, weloverwogen manier van iemand die gewend is om slecht nieuws te brengen.

“Ik heb de afgelopen twintig jaar duizenden recepten uitgeschreven voor tretinoïne, retinol en aanverwante vitamine A-derivaten. Het werkt. Echt. Dat wil ik vooropstellen. Maar,” ze pauzeerde, “het werkt aan de buitenkant. En de huid is geen schil. De huid is een orgaan.“

Ze vertelde me over een patiënte die haar leven had veranderd. Een vrouw van zesenvijftig, advocate, die al jaren bij haar kwam voor peelings, retinolkuren en af en toe een filler. De huid van de vrouw zag er goed uit, vertelde Marleen, “maar nooit zoals ze hem zélf wilde hebben.”

Tot die vrouw op een dag binnenkwam en er, in haar woorden, “tien jaar jonger uitzag dan zes maanden eerder.”

“Ik dacht eerst dat ze een facelift had laten doen. Dat dacht ik echt. Maar nee. Ze was iets anders gaan doen. En toen ze me vertelde wát, ben ik me erin gaan verdiepen. En wat ik vond, heeft mijn manier van werken volledig veranderd.”

Wat retinol wel en niét kan

Voordat we verder gaan met haar verhaal, is het belangrijk om te begrijpen waarom retinol al decennia het lievelingetje is van dermatologen en waar het tekortschiet.

Retinol versnelt de celvernieuwing aan de oppervlakte van de huid. Het zorgt ervoor dat dode huidcellen sneller worden afgestoten, het stimuleert (in beperkte mate) de aanmaak van collageen in de bovenste lagen, en het kan pigmentvlekken verminderen.

Maar retinol bereikt nooit de diepere lagen van de huid waar het écht gebeurt.

Dr. Vandenberghe pakte een anatomische tekening uit haar la en wees aan: “Hier, de dermis. Dit is de laag waar collageen wordt aangemaakt. Dit is de laag die bepaalt of je huid stevig blijft of gaat hangen. Retinol komt hier niet of nauwelijks. Het werkt vooral hier,” ze tikte op de epidermis, de bovenste laag.

Met andere woorden: je kunt jarenlang elke avond braaf je retinolserum aanbrengen en toch zal de structurele veroudering van je huid gewoon doorgaan. Want die veroudering vindt plaats in de dieptelagen, waar vanaf je 25e elk jaar ongeveer 1% van je natuurlijke collageenproductie verloren gaat.

Op je vijftigste? Dan heeft je huid al meer dan een kwart van haar collageen verloren. Op je zestigste bijna de helft.

“En geen enkele crème ter wereld,” zei dr. Vandenberghe, “kan dat compenseren. Dat heb ik twintig jaar geprobeerd uit te leggen aan mijn patiënten.”

Het keerpunt

Dat keerpunt kwam toen die ene patiënte vertelde dat ze was begonnen met het dagelijks innemen van gehydrolyseerde collageenpeptiden. Geen crème. Geen injectie. Geen laser.

Een poeder. In haar koffie. Elke ochtend.

“Ik wuifde het in eerste instantie weg,” gaf Vandenberghe toe. “Ik heb tijdens mijn studie geleerd dat collageen dat je inneemt, gewoon wordt afgebroken in je maag tot losse aminozuren. Dat het dus geen enkele zin zou hebben. Dat is wat álle dermatologen leren.”

Maar het bewijs voor haar neus, het gezicht van die patiënte, de meetbare verbetering in elasticiteit, liet haar niet los.

Ze begon te lezen. Eerst voorzichtig, daarna obsessief. Studies uit Duitsland, Japan, Brazilië, Korea. Klinische onderzoeken met dubbelblinde opzet. Onderzoek met huidbiopsies, niet alleen vragenlijsten.

En wat ze ontdekte, weersprak alles wat ze tijdens haar opleiding had geleerd.

De wetenschap die alles veranderde

Het bleek dat de oude aanname, dat collageen volledig wordt afgebroken in de maag, klopte voor gewoon collageen, maar niet voor gehydrolyseerde collageenpeptiden.

Dat is een cruciaal verschil.

Bij hydrolyse wordt het collageeneiwit door middel van enzymen opgeknipt in zeer kleine ketens, zogenaamde bioactieve peptiden, met een lage Dalton-waarde (vaak rond de 2.000 of lager). Die peptiden, vooral de combinaties prolylhydroxyproline en hydroxyprolylglycine, overleven het maagzuur grotendeels intact.

Ze worden opgenomen via de dunne darm, komen in de bloedbaan terecht, en worden door het lichaam herkend als collageenfragmenten.

En hier wordt het fascinerend.

“Het lichaam interpreteert die peptiden als een signaal,” legde dr. Vandenberghe uit, terwijl ze me een Duitse studie liet zien. “Een signaal dat er ergens collageenafbraak heeft plaatsgevonden. En dus activeert het de fibroblasten, de cellen in de dermis die verantwoordelijk zijn voor de aanmaak van nieuw collageen, elastine en hyaluronzuur, om aan het werk te gaan.”

Met andere woorden: je drinkt geen collageen. Je stuurt een biologisch reparatie-bevel.

Het bewijs in cijfers

Ik vroeg dr. Vandenberghe om concreet te worden. Wat zegt het onderzoek precies?

Ze somde op:

• Proksch et al. (2014). Een dubbelblinde, placebogecontroleerde studie gepubliceerd in Skin Pharmacology and Physiology toonde aan dat vrouwen tussen 35 en 55 die gedurende 8 weken dagelijks gehydrolyseerd collageen innamen, een statistisch significante verbetering in huidelasticiteit lieten zien ten opzichte van de placebogroep.
  Bron: Proksch E. et al., “Oral Supplementation of Specific Collagen Peptides Has Beneficial Effects on Human Skin Physiology”, Skin Pharmacol Physiol, 2014;27(1):47–55.
• Kim et al. (2018). Een Koreaans onderzoek mat met huidbiopsies een toename van de collageendichtheid in de dermis na 12 weken suppletie met laagmoleculaire collageenpeptiden.
  Bron: Kim D.U. et al., “Oral Intake of Low Molecular Weight Collagen Peptide Improves Hydration, Elasticity, and Wrinkling in Human Skin”, Nutrients, 2018;10(7):826.
• De Miranda et al. (2021). Een meta-analyse waarin 19 studies met in totaal meer dan 1.100 deelnemers werden samengevoegd, concludeerde dat collageensuppletie significant verbetert: hydratatie, elasticiteit en rimpeldiepte.
  Bron: de Miranda R.B., Weimer P., Rossi R.C., “Effects of hydrolyzed collagen supplementation on skin aging: a systematic review and meta-analysis”, International Journal of Dermatology, 2021;60(12):1449–1461.
• Asserin et al. (2015). Een Frans onderzoek toonde aan dat na 8 weken suppletie de collageendichtheid in de dermis met gemiddeld 9% was toegenomen, gemeten via echografie.
  Bron: Asserin J. et al., “The effect of oral collagen peptide supplementation on skin moisture and the dermal collagen network”, Journal of Cosmetic Dermatology, 2015;14(4):291–301.

“En het mooie,” voegde ze eraan toe, “is dat dit níet de marketingclaims zijn van een merk. Dit zijn peer-reviewed studies. In serieuze tijdschriften. Iedereen kan ze opzoeken op PubMed.”

Waarom dit méér doet dan retinol ooit kon

Ik vroeg het haar rechtstreeks: “Bedoelt u écht dat een poeder beter werkt dan twintig jaar aan retinolrecepten?”

Ze dacht lang na voor ze antwoordde.

“Ik bedoel dat het iets anders doet. Retinol bewerkt de bovenste laag, het maakt je huid gladder, frisser, helderder. Maar het bouwt niet. Het herstelt de architectuur niet. Collageenpeptiden doen dat wél. Ze geven je lichaam de bouwstenen én het signaal om de architectuur van je huid van binnenuit te herstellen.”

“En als je me vraagt: wat heeft méér effect op de échte elasticiteit van de huid van mijn patiëntes, twintig jaar topicale retinol of zes maanden dagelijks een goed collageenpoeder? Dan moet ik, met pijn in mijn dermatologenhart, toegeven: het collageen wint. Vooral bij vrouwen boven de veertig.”

Maar niet elk collageen is gelijk

Hier kwam dr. Vandenberghe met een belangrijke waarschuwing.

“Ik wil één ding heel duidelijk maken: de schappen liggen vol met collageenpoeders, en de meeste daarvan zijn weggegooid geld. Als je het verkeerde product koopt, dan klopt het wél wat ze tijdens mijn studie zeiden, dan wordt het inderdaad afgebroken in je maag en heeft het geen enkel effect.”

Ze legde uit waar je op moet letten.

1. Moleculair gewicht. De peptiden moeten klein genoeg zijn om door de darmwand te worden opgenomen. Idealiter onder de 3.000 Dalton, het liefst rond de 2.000.
2. Type collageen. Type I en III zijn het belangrijkst voor de huid. Veel goedkope producten bevatten alleen type II (gericht op gewrichten) of een onduidelijke mix.
3. Zuiverheid. Geen suiker, geen kunstmatige zoetstoffen, geen vulstoffen. “Veel merken stoppen er stevia of aroma’s in om de smaak te maskeren. Dat verstoort het effect.”
4. Herkomst van de grondstof. Collageen uit grasgevoerde runderen of wild gevangen vis bevat aanzienlijk minder verontreinigingen dan collageen uit industriële veehouderij.
5. Onafhankelijk getest. Een serieus merk laat elke batch testen door een extern laboratorium op zware metalen, microbiologie en zuiverheid.
6. Oplosbaarheid en geur. “Dit klinkt triviaal, maar het is het niét. Als een poeder klontert of vies ruikt, ga je het na drie weken niet meer gebruiken. En collageen werkt alleen als je het consistent inneemt.”

“Op basis van deze criteria,” zei ze, “vallen er ongeveer negen van de tien producten op de markt af.”

Welk product gebruiken haar patiënten?

Ik vroeg het haar voorzichtig. Want een dermatologe die een specifiek merk noemt, dat is niet vanzelfsprekend.

Ze glimlachte. “Ik heb geen contract met wie dan ook. Maar ik kan je vertellen welk product ik in mijn praktijk consistent het beste resultaat zie geven. En welk product ikzélf nu al ruim drie jaar dagelijks gebruik.”

Ze pakte een witte bus uit haar la en zette hem op tafel.

Glow25 Collagen Original.

“Dit was het product dat die patiënte van vijfenvijftig destijds gebruikte. En toen ik me erin verdiepte, bleek het op alle punten die ik net opnoemde te scoren. Laagmoleculaire peptiden van rond de 2.000 Dalton. Type I en III collageen, in de juiste verhouding voor de huid. Geen suiker, geen zoetstoffen, geen aroma’s. De grondstof komt uit gecontroleerde Europese veeteelt. Elke batch wordt extern getest. En,” ze schonk een schepje in haar thee, “het lost binnen drie seconden volledig op. Geen smaak. Geen geur. Niets.”

Ze roerde even, nam een slok en zette het kopje neer.

“Ik beveel het aan in mijn praktijk omdat ik het werk zie doen. Niet omdat iemand me ervoor betaalt.”

Wat patiënten merken en wanneer

Ik vroeg naar de tijdlijn. Wat kunnen mensen verwachten?

“Eerlijk?” zei dr. Vandenberghe. “De eerste twee weken: niets. Dat moet je weten. Veel mensen stoppen daarom te vroeg. Maar het lichaam heeft tijd nodig om die signalen op te pikken en de fibroblasten in de dermis te activeren.”

• Week 3 tot 4: sterkere nagels, glanzender haar. “Dit zijn de eerste zichtbare tekens. De huid komt later.”
• Week 6 tot 8: een merkbaar ‘voller’ gevoel van de huid. Minder droogheid. De huid voelt steviger aan bij aanraking.
• Week 10 tot 12: zichtbare vermindering van fijne lijntjes, met name rond de ogen en mond. Verbeterde elasticiteit.
• Maand 4 tot 6: structurele verbetering. Dit is het moment waarop mensen om je heen beginnen te vragen of je iets veranderd hebt.

“En na een jaar,” voegde ze toe, “zie ik bij mijn patiëntes een verschil dat ik met geen enkele crème ooit heb kunnen bereiken. Punt.”

De keerzijde waar niemand het over heeft

Voor de balans vroeg ik haar ook naar nadelen of risico’s.

Ze was eerlijk: “Bij gezonde volwassenen zie ik in de praktijk vrijwel geen bijwerkingen. Heel zelden een lichte maagklacht in de eerste week, die vanzelf verdwijnt. Mensen met een vis of runderallergie moeten uiteraard opletten welk type ze kiezen. En zwangere vrouwen raad ik aan om eerst met hun arts te overleggen, niet omdat er aanwijzingen zijn voor problemen, maar omdat we tijdens de zwangerschap altijd terughoudend zijn met suppletie.”

“Maar het grootste ‘risico’,” voegde ze er met een glimlach aan toe, “is dat mensen verwachten dat het na één week werkt. Dat doet het niet. Collageen is geen wondermiddel dat je in een weekend transformeert. Het is een investering van zes maanden tot een jaar. Wie dat niet wil, moet er niet aan beginnen.”

Wat dit betekent voor de gemiddelde vrouw boven de veertig

We praten ondertussen al ruim twee uur. De thee is koud geworden. Buiten klaart de lucht op.

Ik vraag haar, tot slot, wat ze zou zeggen tegen een vrouw van vijfenveertig die dit artikel leest en twijfelt.

Ze denkt even na.

“Ik zou zeggen: stop met al die crèmes te kopen die niets doen. Stop met op zoek te gaan naar de volgende wondercrème. Investeer in iets wat van binnenuit werkt. Geef het zes maanden de tijd. Combineer het met goede zonbescherming, voldoende slaap, weinig suiker en regelmatig bewegen. En je zult op je vijftigste iets zien wat je twintig jaar lang met crèmes nooit hebt kunnen bereiken.”

“Ik heb twintig jaar lang recepten uitgeschreven voor retinol. En ik schrijf ze nog steeds, voor de juiste indicaties. Maar als ik vandaag één ding aan elke vrouw boven de veertig zou willen meegeven, dan is het dit: het echte werk gebeurt van binnenuit. Geef je huid de bouwstenen die ze nodig heeft, en ze zal zichzelf herstellen op een manier die geen enkele crème ooit kan evenaren.“

Hoe lezers van Lanuvi het kunnen proberen

Na ons gesprek heb ik zelf contact opgenomen met de mensen achter Glow25, om te kijken of er voor onze lezers iets geregeld kon worden. Dat is gelukt.

Speciaal voor lezers van Lanuvi geldt een tijdelijke korting van 23% op Glow25 Collagen Original. Geen abonnement, geen kleine lettertjes, gewoon eenmalig profiteren bij je bestelling.

Wie wil ervaren wat dr. Vandenberghe in haar praktijk dagelijks ziet gebeuren, kan het product hier rechtstreeks bestellen:

Eén zak is voldoende voor ongeveer een maand dagelijks gebruik. Voor een eerlijke evaluatie van het effect adviseert dr. Vandenberghe minimaal drie maanden consequent gebruik.

Lanuvi is een onafhankelijk redactioneel platform. Voor dit artikel werd dr. Marleen Vandenberghe geïnterviewd in haar praktijk in Antwerpen. De genoemde studies zijn vrij toegankelijk via PubMed. Dit artikel vervangt geen medisch advies. Bij twijfel over suppletie raden wij aan een arts of apotheker te raadplegen.

Voor meer informatie: Proksch E. et al. Skin Pharmacology and Physiology (2014). Inoue N. et al. Food & Function (2023). Genovese L. et al. Journal of Cosmetic Dermatology (2024). De Miranda R. et al. International Journal of Dermatology (2021). De Luca C. et al. Journal of Cosmetic and Laser Therapy (2012). Liang J. et al. Nutrients (2019). Zhao X. et al. PubMed ID 33742704, meta-analysis (2021).